Filip Biały

Popularne

Wielka fikcja małego realizmu

Ocenianie sztuki jako ładnej lub brzydkiej to jedna z największych naiwności, jakie można popełnić. Przywiązanie do takiej skali ocen to także przyczyna niezrozumienia tzw. sztuki nowoczesnej. Ambicją tej ostatniej już dawno nie jest przecież piękno rozumiane jako przyjemność dla oka i ukojenie dla duszy.

Colin Mochrie i gra resztkami

W post(post)nowoczesnym świecie, poza wiecznym powrotem do tego, co było, poza permutacją wariacji rozpoznanych możliwości, nie pozostaje nam nic. Osobiście sądzę, że konieczne jest zwyczajnie kolejne odczarowanie świata, które wyniesie naszą świadomość na wyższy poziom. Zapewne wymagać będzie to kontaktu z cywilizacją pozaziemską. Tymczasem gramy resztkami, a za kosmitów uznajemy tych, którzy zdają się dysponować […]

Joker i podmiotowość performatywna

Czy istnieje podmiot przed działaniem? Fryderyk Nietzsche i Hannah Arendt byli zdania, że nie. Szczególnie dla autorki Kondycji ludzkiej w pełni człowiekiem stajemy się dopiero działając (acting), a zatem – będąc aktorem.

Ostatnie wpisy.

Jerry before Seinfeld

The Greatest Hits Jerry’ego Seinfelda

Trudno o bardziej adekwatny dla archeologa popkultury przedmiot krytyki od nowego koncertu stand-upowego Jerry’ego Seinfelda, składającego się praktycznie w całości z dowcipów powstałych w latach 70. poprzedniego stulecia.

lammantdouble

Mężczyzni, którzy nienawidzą kobiet

François Ozon jest twórcą o zmyśle estetycznym na tyle zamerykanizowanym, że jego filmy prawie pozbawione są charakterystycznej dla kina francuskiego, pretensjonalnej maniery. Jej ślady w „L’Amant Double” są, rzecz jasna, obecne, na szczęście jednak w dawce homeopatycznej, graniczącej z rzadką (choć może w tym przypadku niezamierzoną) autoironią.

the-square

Kwadrat do kwadratu

Istnieje repertuar ustalonych póz i gestów, których użycie sygnalizować ma przynależność konwencjonalną dzieła, prezentowanego widzowi. Rozpoznanie konwencji jest z kolei wstępnym warunkiem rozumienia – zdekodowania autorskiej intencji. Istnieje jednak ryzyko, że zbytnie nagromadzenie drogowskazów czyni dzieło wtórną wprawką, kierującą zarówno widza jak i twórcę na ścieżkę wydeptaną, wiodącą na wysypisko śmieci.

twinpeaks

Powrót do Twin Peaks

Widzowie, którzy spodziewali się, że David Lynch przywita ich w Twin Peaks kawałkiem ciasta z wiśniami i kubkiem cholernie dobrej kawy, musieli się srodze rozczarować. W erze prequeli, rebootów i remake’ów, Lynch nie mówi „Znacie? To posłuchajcie!”, lecz „Wydawało wam się, że znacie? To teraz ja wam dopiero pokażę!”.

Autoportret bez nadziei

Nie interesują mnie tu kontrowersje wokół niedawno wydanej biografii pisarza: choć w oczywisty sposób powieść Jerzego Pilcha jest autobiograficzna. Pokażcie mi jednak wypowiedź, która autobiograficzna nie jest.

yestalgia

Słowo roku

Spośród językowych nowotworów, pozwalających opisać Zeitgeist kończącego się roku, najbardziej odpowiada mi chyba trochę niezgrabna, lecz mająca w sobie przebłysk geniuszu „yestalgia”.

Pride film still

Chodźcie z nami, gejami, górnikami!

Zaproponowana przez Ernesto Laclau i Chantal Mouffe w „Hegemonii i socjalistycznej strategii” koncepcja połączenia rozmaitych walk przeciw neoliberalnej hegemonii poprzez wytworzenie między nimi „łańcucha ekwiwalencji” nie była pomysłem czysto teoretycznym, pozbawionym praktycznego precedensu. W Thatcherowskiej Wielkiej Brytanii konflikty na tle ekonomicznym i kulturowym nasilały się w miarę postępu kapitalizmu. W niektórych środowiskach zaczęto dostrzegać paralelność […]

The Special Relationship

Niebezpieczne związki

W kontekście publikacji raportu komisji Chilcota na temat roli Wielkiej Brytanii w wojnie w Iraku, warto przypomnieć film „The Special Relationship”. Jeżeli bowiem zastanawiamy się, skąd wziął się entuzjazm Tony’ego Blaira do zaangażowania się w interwencję zbrojną wraz ze Stanami Zjednoczonymi, sięgnąć powinniśmy do czasów sprzed 11 września.

Confirmation

Z historii poprawności politycznej

W czasach reakcyjnych ataków na etyczne i polityczne osiągnięcia nowoczesnych demokracji, właśnie takie filmy są potrzebne. „Confirmation” dowodzi, że tzw. poprawność polityczna (czyli zwykła przyzwoitość) to nie wynalazek elit, a element słusznej walki z tymi elitami o emancypację wykluczonych.

rope

Playing God

„Rope” to jeden z czterech filmów Alfreda Hitchcocka, w których zagrał Jimmy Stewart.

truth

Wrzutka

„October surprise” to, w wolnym przekładzie, „październikowa wrzutka”: hak na wyborczego kontrkandydata, wyciągnięty lub przecieknięty do mediów tuż przed terminem elekcji, za pięć dwunasta (dla posiadaczy zegarków elektronicznych: o 11:55).

Michael Moore

American invasion

Ameryka od dawna nie jest już najlepszym miejscem, by zrealizować American Dream.

under_the_net_cover

Iris Murdoch i perfekcjonistyczna prekarność pikarejskości

W swojej debiutanckiej powieści irlandzka autorka uczy, że dojrzałość etyczną zyskać można tylko porzucając niebezpieczne mniemanie, iż jesteśmy głównymi bohaterami narracji naszego życia.